ویروس نیپا (Nipah) یک ویروس خطرناک و از خانوادهی Hendra virus است که میتواند باعث بروز بیماریهای جدی در انسانها و برخی حیوانات شود.
این ویروس معمولاً از خفاشهای میوهخوار به انسانها منتقل میشود، بهویژه زمانی که افراد در تماس با میوههای آلوده یا سایر منابع آلودگی مانند خوکها قرار میگیرند.
علائم ابتدایی این بیماری شامل تب، سردرد، گلودرد و سرفه است، و در موارد شدیدتر میتواند به انسفالیت (التهاب مغز) منجر شود که باعث کُما و مرگ میشود.
انتقال ویروس از انسان به انسان نیز ممکن است در تماسهای نزدیک، بهویژه در محیطهای بیمارستانی، رخ دهد.
اگرچه تاکنون این ویروس به اندازه بیماریهایی مانند کرونا شیوع جهانی نداشته است، اما هر ساله چندین اپیدمی محدود در مناطق خاص مانند هند و مالزی رخ داده است.
متأسفانه تاکنون درمان خاص یا واکسن تأییدشدهای برای ویروس نیپا وجود ندارد، اگرچه پژوهشها برای توسعهی واکسنها و داروها ادامه دارد. تستهای تشخیصی برای شناسایی آن از جمله RT-PCR و ELISA در دسترس هستند. به طور کلی، خطر برای عموم مردم خارج از مناطق درگیر فعلاً پایین است.
آیا جای نگرانی عمومی هست؟ مثل کرونا میشود؟
خطر برای عموم مردم در اروپا/کشورهای دور از منطقهٔ درگیر فعلاً بسیار کم ارزیابی شده — مرکز اروپایی پیشگیری و کنترل بیماریها (ECDC) ریسک برای اروپاییها را «بسیار پایین» ارزیابی کرده است.
نیپا همانندِ کووید-۱۹ نیست از نظر شیوع جهانی: این ویروس قبلاً باعث چند اپیدمی محلی و محدود شده و انتقال گستردهٔ هوابرد با گسترش سراسریِ سریعِ کرونا را نداشته است. با این حال مرگومیر آن بالاتر بوده و در مواردی انتقال انسان-به-انسان (در تماس نزدیک، بهخصوص در محیطهای درمانی) رخ داده است. پس: خطر جدی برای افرادی که در مناطق درگیر یا در تماس نزدیک با بیماران قرار دارند وجود دارد، اما احتمال پخش جهانی مانند کرونا فعلاً پایین تلقی میشود.
چگونه منتقل میشود و چه علائمی دارد؟
مخزن طبیعی: خفاشهای میوهخوار (Pteropodidae). انتقال میتواند مستقیماً از خفاش به انسان (مثلاً با آلودگی میوه یا شیرهٔ نخل) یا از حیوانات (مثلاً خوک) به انسان و همچنین از انسان به انسان در برخوردهای نزدیک/دارای ترشحات تنفسی رخ دهد.
علامتها: تب، سردرد، سرفه، گلودرد، تنگیِ نفس و در موارد شدید انسفالیت (التهاب مغز) که میتواند سریع به کُما و مرگ منجر شود. دورهٔ نهفتگی معمول ۴–۱۴ روز است.
آیا تست و درمان دارد؟
آزمایش: تشخیص با RT-PCR روی نمونههای تنفسی/خون و تستهای آنتیبادی (ELISA) امکانپذیر است. آزمایشدهی در مراکز تخصصی صورت میگیرد.
درمان: در حال حاضر درمان اختصاصی یا واکسن تأییدشدهای وجود ندارد؛ مراقبت حمایتی (مثلاً مراقبت ویژه برای مشکلات تنفسی و عصبی) اساس درمان است.
واکسن/دارو در دست تحقیق: چند واکسن و نامزد دارویی در دست توسعه و آزمایش بالینیاند — مثلاً فاز II یک واکسن (ChAdOx1 Nipah) اخیراً راهاندازی شده، اما هنوز مجوز استفاده عمومی نگرفتهاند.
توصیههای عملی (چه کار کنیم؟)
اگر در همین روزها به هند (یا مناطق گزارششده) سفر نکردهاید یا در تماس نزدیک با کسی از آن منطقه نبودهاید، نگرانی عمومی برای شما کم است — اما همیشه هوشیار باشید. (ECDC: ریسک برای اروپاییها پایین است).
از تماس با خفاشها/حیوانات مریض و از مصرف میوه یا آبمیوهٔ محتملِ آلوده (مثلاً شیرهٔ نخل خام) خودداری کنید. در مناطق با گزارش موارد، از تماس نزدیک با بیماران یا اجساد خودداری کنید و دستورالعملهای بهداشتی محلی را دنبال کنید.
کارکنان سلامت: رعایت شدید کنترل عفونت (PPE، مراقبت از تجهیزات تنفسی، ایزوله کردن بیماران) بسیار مهم است.
ثبت درخواست آزمایش در منزل یا محل کار شما
آزمایشگاه شبانه روزی آرامش خدمات آزمایش در منزل خود را برای تمامی مناطق 22 گانه تهران به صورت رایگان انجام میدهد و بابت اعزام نمونه گیر حرفه ای به منزل یا محل کار شما و نمونه گیری و ارسال نمونه به آزمایشگاه آرامش هزینه ای دریافت نمیکند . برای این منظور کافیست توسط یکی از روش های زیر درخواست خود را ثبت نمایید .
اگر نگرانید یا علائم دارید
در صورتی که تب و سرفه یا تنگی نفس دارید و در ۲۱ روز گذشته به مناطق درگیر رفتهاید یا تماس نزدیک با فرد مشکوک/تأییدشده داشتهاید، سریعاً با مرکز بهداشتی/اورژانس تماس بگیرید و سابقهٔ سفر و تماس را اطلاع دهید تا شما را برای آزمایش و مراقبت راهنمایی کنند.
تفاوت ویروس نیپا و کرونا
| ویژگی | ویروس نیپا (Nipah) | ویروس کرونا (COVID-19) |
|---|---|---|
| خانواده ویروس | Henipavirus (زیرگروه Paramyxoviridae) | Coronaviridae |
| منبع اصلی انتقال | خفاشهای میوهخوار به انسان (از طریق میوهها، خوکها) | انسان به انسان (قطرات تنفسی، سطوح آلوده) |
| انتقال از انسان به انسان | بله (از طریق تماس نزدیک و ترشحات) | بله (از طریق قطرات تنفسی، سرفه، عطسه) |
| علائم اولیه | تب، سردرد، گلودرد، سرفه، تنگی نفس | تب، سرفه، گلودرد، تنگی نفس، از دست دادن بویایی/چشایی |
| عوارض شدید | انسفالیت (التهاب مغز)، کما، مرگ | ذاتالریه، مشکلات تنفسی شدید، مشکلات قلبی |
| شیوع جهانی | کم، محدود به مناطق خاص (هند، مالزی، بنگلادش) | بسیار گسترده، پاندمی جهانی از دسامبر 2019 |
| درمان | درمان حمایتی (داروی خاص ندارد) | درمان حمایتی، داروهای ضد ویروسی (مانند رمدسیویر) |
| واکسن | در حال توسعه، اما هنوز تأیید نشده | چندین واکسن تأیید شده و در دسترس جهانی |
| مدت زمان نهفتگی | 4 تا 14 روز | 2 تا 14 روز (میانگین 4 تا 5 روز) |
❗ چند نکته مهم برای آرامش خیال
نیپا مثل کرونا سریع و گسترده پخش نمیشود
انتقال آن نیاز به تماس نزدیک دارد
در حال حاضر نگرانی برای عموم مردم ایران و اروپا پایین است
آگاهی و رعایت بهداشت = بهترین محافظت 🛡️
🚑 چه زمانی باید فوراً پیگیری پزشکی کنید؟
اگر همزمان این دو شرط را دارید:
علائم: تب، سردرد شدید، سرفه، تنگی نفس، خوابآلودگی غیرعادی
سابقهٔ سفر یا تماس نزدیک با فرد مشکوک در ۲۱ روز اخیر
➡️ فوراً با مرکز درمانی تماس بگیرید و حتماً سابقهٔ سفر/تماس را بگویید
همین حالا می توانید با برقراری تماس از طریق شماره زیر از مشاوره رایگان آزمایشگاه آرامش در رابطه با نحوه ثبت آزمایش در منزل برخوردار شوید. همچنین درباره نحوه انجام آزمایش های مختلف و رعایت نکات ضروری پرس و جو کنید. کارشناسان ما پاسخگوی تمام سوالات شما خواهند بود. بی صبرانه منتظر شما هستیم.
🏠 برای کسانی که در منطقهٔ درگیر زندگی میکنند
❌ تماس نزدیک (دست دادن، بوسیدن، استفاده مشترک از ظروف) با افراد مشکوک
🧴 ضدعفونی مرتب دستها و سطوح
😷 اگر از فرد بیمار مراقبت میکنید: ماسک، دستکش و تهویه مناسب
🚫 شرکت نکردن در مراسم تدفین سنتی بدون رعایت پروتکل بهداشتی
✅ چکلیست پیشگیری از نیپا (ساده و عملی)
🧳 اگر قصد سفر به هند یا مناطق گزارششده دارید
❌ از مصرف شیرهٔ نخل خام (Palm sap) خودداری کنید
❌ میوههایی که روی زمین افتادهاند یا آثار گازگرفتگی دارند نخورید
✅ فقط میوهٔ شستهشده و پوستکنده مصرف کنید
❌ از تماس با خفاشها، خوکها یا حیوانات بیمار پرهیز کنید
😷 در مراکز شلوغ درمانی یا هنگام مراقبت از بیمار، ماسک بزنید
🧼 شستن مرتب دستها با آب و صابون یا محلول الکلی
ویروس نیپا
کرالا، ایالتی در جنوب کشور هند در حال حاضر با دو عفونت ویروسی مختلف مبارزه می کند. تعداد مبتلایان به ویروس کرونا و شیوع فعلی ویروس نیپا در حال افزایش است. اگرچه این ویروس ها از نظر ماهیت مشابه هستند، اما از جهات مختلف به طور کامل متفاوت هستند.
تایمز سوفاندیا گزارش داده است که یک پسر 12 ساله در کرالا به ویروس نیپا دچار شده و جان خود را از دست داده است. وزیر بهداشت کرالا وینا جورج، این خبر را تایید کرده و اذعان داشت 11 نفر از افرادی که با قربانیان ویروس نیپا در تماس بودند به این ویروس دچار شده اند.
ویروس نیپا چیست؟
![ویروس نیپا در ایران [علائم + عفونت + شیوع] آزمایشگاه شبانه روزی آرامش](https://arameshlab.ir/wp-content/uploads/2022/02/n-12.jpg)
علائم رایج آلودگی به ویروس نیپا
ویروس نیپا علائم مشابهی با کویید-19 از خود نشان می دهد. سرفه، سرگیجه، خواب آلودگی، گلودرد، درد عضلانی، خستگی و تورم مغز (انسفالیت) که دچار سفت شدن گردن، سردرد، تشنج، گیجی ذهن، علائم رایج این ویروس هستند. ممکن است افراد به کما بروند و جان خود را از دست بدهند.
درمان نیپا
هنوز هیچ درمان مشخصی برای ویروس نیپا وجود ندارد. در صورت مشاهده علائم فرد باید بلافاصله با پزشک مشورت کند که تشخیص با کمک RT-PCR، مایع مغزی نخاعی، ادرار و آزمایش خون قابل انجام است، سپس بعد از بهبودی آزمایش آنتی بادی انجام می شود.
متاسفانه هنوز درمان مشخصی برای ویروس نیپا وجود ندارد. فردی که این علائم را مشاهده کرد بلافاصله با پزشم مشورت کند و برای تشخیص با کمک RT-PCR، ادرار، مایع مغزی نخاعی و ازمایش خون قابل انجام است. بعد از بهبودی از فرد آزمایش آنتی بادی گرفته می شود.
با مراجعه به پزشک داروهایی برای کنترل علائم ناشی از انسفالیت برای شما تجویز می شود، پس از خوددرمانی پرهیز کنید زیرا ممکن است باعث تشدید وضعیت می شود.
اقدامات احتیاطی
هنوز هیچ واکسنی برای مقابله با این ویروس وجود ندارد پس برای مقابله، از خوردن میوه هایی که روی زمین افتاده است یا تماس با حیوانات و انسان های آلوده خودداری کنید. در ضمن از خفاش های میوه خوار کاملا فاصله بگیرید و از نزدیک شده به حیوانات ولگرد خودداری کنید.
درخواست آزمایش در منزل
با پرکردن فرم زیر ، کارشناسان واحد آزمایش در منزل در بازه 8 صبح الی 10 شب با شما تماس خواهند گرفت تا پاسخگوی سوالات شما در مورد آزمایشات باشند یا در صورت تمایل درخواست شما را برای آزمایش در منزل در محدوده مناطق 22 گانه تهران ثبت کنند .
7 پاسخ
آیا ویروس نیپا میتواند به سرعت مانند کرونا شیوع پیدا کند؟
خیر، ویروس نیپا به طور کلی از نظر شیوع با ویروس کرونا تفاوت دارد. ویروس نیپا عمدتاً در مناطقی خاص مانند هند، مالزی و بنگلادش شیوع دارد و انتقال آن به انسانها معمولاً از طریق تماس با حیوانات آلوده (خصوصاً خفاشها) یا مصرف میوههای آلوده صورت میگیرد. برخلاف کرونا، نیپا انتقال گستردهای به انسانها نداشته و شیوع جهانی ندارد. علاوه بر این، انتقال از انسان به انسان در نیپا بیشتر در موارد تماس نزدیک (مثل مراقبت از بیماران) دیده میشود. بنابراین، خطر شیوع جهانی مانند کرونا در حال حاضر برای ویروس نیپا پایین ارزیابی میشود.
اگر در مناطقی که ویروس نیپا شایع است سفر کنیم، باید نگران ابتلا باشیم؟
اگر قصد سفر به مناطقی مانند هند یا مالزی دارید که اخیراً موارد ویروس نیپا در آن گزارش شده است، لازم است مراقبتهای ویژهای داشته باشید. بهتر است از تماس مستقیم با حیوانات (بهویژه خفاشها و خوکها) خودداری کرده و از مصرف میوههای آلوده یا شیرهی نخل خام پرهیز کنید. همچنین در صورت داشتن تماس نزدیک با افراد بیمار یا مشکوک، حتماً از ماسک استفاده کرده و مراقبتهای بهداشتی را رعایت کنید. اگر علائم بیماری را مشاهده کردید، به سرعت به مراکز درمانی مراجعه کنید و سابقهی سفر و تماسهایتان را با پزشک به اشتراک بگذارید.
آیا واکسنی برای ویروس نیپا وجود دارد؟
در حال حاضر واکسنی برای ویروس نیپا تایید شده و در دسترس عموم قرار ندارد. با این حال، تحقیقات برای ساخت واکسنهای مؤثر در حال انجام است و چندین واکسن در مراحل آزمایش بالینی قرار دارند. همچنین درمان خاصی برای ویروس نیپا وجود ندارد و درمانها معمولاً حمایتی هستند که شامل مراقبتهای ویژه برای کاهش علائم و پیشگیری از عوارض شدید مانند انسفالیت (التهاب مغز) میباشد. در صورت ابتلا، مراقبتهای بهداشتی تخصصی در بیمارستانها میتواند به بهبود بیمار کمک کند.
درود بر شما
خیر .
اما اگر علائمی دارید ، حتما به پزشک مراجعه کنید تا حضورا شما رو ویزیت کنند .
توصیه داریم که اطلاعات موجود در این مقاله را نیز کامل مطالعه کنید.
روز خوبی داشته باشید .